Tiếng Việt / Dành cho xưởng
Đọc bản vẽ và dung sai của khách Âu Mỹ trước khi báo giá
18/09/2026
Bản vẽ của khách Âu Mỹ thường ít kích thước hơn bản vẽ trong nước nhưng nhiều ký hiệu hơn. Lý do là họ mô tả chức năng thay vì mô tả hình. Hiểu đúng năm nhóm ký hiệu dưới đây là đủ để báo giá chính xác và hỏi lại đúng chỗ.
1. Khung tên và dung sai chung
Đọc khung tên trước khi đọc hình. Ở đó có ba thứ quyết định giá:
- Dung sai chung, thường là ISO 2768-m hoặc -mK. Đây là mức áp cho mọi kích thước không ghi dung sai riêng
- Đơn vị và hệ chiếu, hệ thứ nhất hay hệ thứ ba. Nhầm hệ chiếu là lỗi đắt tiền nhất trong nghề
- Số hiệu và phiên bản bản vẽ. Báo giá phải ghi đúng phiên bản, ví dụ rev B, vì sau này tranh chấp sẽ quy về đúng dòng đó
2. Chuẩn gốc, chữ A B C trong ô vuông
Chuẩn gốc là mặt hoặc lỗ mà mọi thứ khác được đo từ đó. Thường có ba chuẩn: một mặt phẳng lắp ghép, một lỗ định vị, rồi một lỗ hoặc cạnh thứ hai.
Ý nghĩa với xưởng rất trực tiếp: chuẩn gốc quyết định cách gá. Nếu gá theo mặt khác với chuẩn gốc trên bản vẽ, chi tiết vẫn có thể đạt từng kích thước riêng lẻ mà vẫn bị loại khi khách đo theo chuẩn của họ.
Bản vẽ không ghi chuẩn gốc là chỗ đáng hỏi lại, vì khi đó xưởng đang tự chọn thay khách.
3. Dung sai vị trí, ký hiệu hình tròn có gạch chữ thập
Ví dụ hay gặp: vị trí 0,2 mm so với A-B-C, kèm ký hiệu M trong vòng tròn.
Cách hiểu:
- Tâm lỗ phải nằm trong một hình trụ đường kính 0,2 mm, đặt tại vị trí lý thuyết so với ba chuẩn gốc
- Ký hiệu M nghĩa là khi lỗ được khoan lớn hơn kích thước nhỏ nhất cho phép, xưởng được cộng thêm phần chênh đó vào dung sai vị trí
Chữ M đó là quà tặng cho xưởng. Với lỗ bắt bu lông, nó thường nới dung sai thực tế lên đáng kể. Nhiều xưởng bỏ qua và báo giá đắt hơn mức cần thiết.
Lưu ý quan trọng: dung sai vị trí chặt cần CMM để chứng minh. Không có CMM thì nói rõ ngay từ báo giá.
4. Độ phẳng, độ song song, độ đảo
- Độ phẳng áp cho một mặt, không so với chuẩn nào. Chi tiết mỏng có thể phẳng khi còn kẹp và cong sau khi tháo, nên hỏi khách đo ở trạng thái tự do hay có kẹp
- Độ song song và độ vuông góc so một mặt với chuẩn gốc. Thường đo bằng đồng hồ so trên bàn máp, không cần CMM
- Độ đảo dành cho chi tiết quay: ổ bi, mặt làm kín, puli. Đo bằng đồng hồ so giữa hai mũi tâm, rẻ và nhanh
5. Bề mặt và ren
Ký hiệu bề mặt thường ghi theo Ra, đơn vị micromet. Phay thường ra Ra 1,6 tới 3,2. Ra 0,8 cần làm kỹ. Ra 0,4 trở xuống thường phải mài hoặc đánh bóng, và đó là một nguyên công riêng cần tính tiền riêng.
Ren cần đọc đủ bốn phần: kích thước, bước, cấp dung sai và chiều sâu ren đủ. Ví dụ M6 x 1.0 - 6H, ren đủ 12 mm, khoan sâu 16 mm. Nếu bản vẽ chỉ ghi M6 thì hỏi lại chiều sâu ren đủ và lỗ thông hay lỗ bịt, vì lỗ bịt cần khoảng thoát cho mũi taro.
Ba câu hỏi nên gửi kèm báo giá
Hỏi kèm giả định để khách chỉ cần trả lời có hoặc không, thay vì phải viết cả đoạn:
- Bản vẽ ghi ±0,01 mm cho toàn bộ kích thước. Chúng tôi hiểu là yêu cầu này áp cho bốn lỗ định vị, phần biên dạng ngoài theo ISO 2768-m. Báo giá đang tính theo giả định này, xin xác nhận.
- Bốn lỗ M6 có yêu cầu vị trí 0,2 mm so với A-B-C. Chúng tôi đo bằng máy chiếu biên dạng, hoặc thuê đo CMM ngoài với chi phí thêm 40 USD cho mỗi lô. Xin cho biết phương án nào phù hợp.
- Mặt B ghi Ra 0,4. Mức này cần mài thêm một nguyên công. Nếu Ra 0,8 chấp nhận được thì đơn giá giảm khoảng 12 phần trăm.
Ba câu này làm ba việc cùng lúc: chứng minh xưởng đã đọc bản vẽ, bảo vệ xưởng về mặt thương mại, và thường giúp khách tiết kiệm tiền. Đó là cách nhanh nhất để được nhớ mặt.
Khi bản vẽ mâu thuẫn
Bản vẽ có mâu thuẫn nhiều hơn xưởng tưởng: kích thước ghi hai lần lệch nhau, dung sai chồng chéo, ghi chú cũ sót lại từ phiên bản trước. Không tự ý chọn. Hỏi, ghi lại câu trả lời bằng thư, và nhắc số phiên bản trong mọi tài liệu sau đó.
Phía buyer nhìn vấn đề này thế nào thì có trong bài vì sao báo giá bị loại. Muốn nhận yêu cầu báo giá đã đủ thông tin để đọc, hãy đăng ký xưởng.
Câu hỏi thường gặp
Bản vẽ ghi ISO 2768-mK nghĩa là gì?
Đó là dung sai chung áp cho mọi kích thước không được ghi dung sai riêng. Chữ m là cấp trung bình cho kích thước dài, chữ K là cấp dung sai hình học. Trên chi tiết cỡ trung, cấp m cho phép khoảng ±0,1 tới ±0,3 mm tùy kích thước.
Khách ghi dung sai ±0,01 mm cho tất cả kích thước thì làm sao?
Gần như luôn là do mẫu bản vẽ của họ để mặc định chứ không phải yêu cầu thật. Hãy báo giá theo giả định hợp lý, ghi rõ giả định đó trong báo giá và hỏi lại. Làm đúng một vòng thư là tiết kiệm cho cả hai bên.
Không có CMM thì có nên nhận chi tiết có dung sai vị trí không?
Làm thì thường vẫn làm được, nhưng chứng minh thì không. Hãy nói thẳng là đo bằng thiết bị gì, hoặc báo giá kèm chi phí thuê đo ngoài. Nhận rồi im lặng là cách nhanh nhất để mất khách sau lô đầu.
Muốn nhận đơn xuất khẩu?
Đăng ký xưởng để nhận đơn đặt hàng từ vncnc: bản vẽ đã rà, điều khoản bằng tiếng Việt, thanh toán theo thỏa thuận viết trước. Không phí đăng ký, không độc quyền.